Nieuws

Tentoonstelling Reijntjes

Van 30 oktober - 14 januari is in het Drents Archief de tentoonstelling 'Roel Reijntjes, schriever an de Beilerstroom' te  zien.

In 2004 verwierf het Drents Archief het persoonlijke archief van de Drentse dichter Roel Reijntjes (1923-2003). Momenteel  wordt het archief beschreven en voor een breed publiek toegankelijk gemaakt. In de tentoonstelling zijn onder meer  manuscripten van zijn gedichten te zien, zijn correspondentie met collega’s in de letteren, realia, een deel van zijn  bibliotheek en bronnen waardoor hij werd geïnspireerd.

De tentoonstelling is vanaf zaterdag 30 oktober, de Landelijke Archievendag, tot en met 14 januari 2005 te bezichtigen.

Persoonlijke ervaringen
Reijntjes debuteerde in 1959 met de gedichtenbundel De iegelkaor. In zijn vroege gedichten zijn de natuur, Drenthe en zijn  geboorte- en woonplaats Beilen belangrijke onderwerpen. In zijn latere werk komen meer persoonlijke ervaringen aan bod:  onderwerpen uit de bijbel, de relatie met zijn moeder, het ouder worden, de naderende dood en de ontheemde dichter. In zijn  laatste bundel Late brummelpluk (2002) schreef hij openhartig over homo-erotiek.

Veelzijdig oeuvre
Behalve poëzie schreef hij radioteksten, een kerstspel, verhalen en bundeltjes met Drentse ‘wiesheden’. Hij ontwierp een  Drents kwartetspel, leverde de teksten voor vijf Koppermaandagprenten, werkte mee aan verscheidene boekpublicaties en maakte  een lp. Van dit omvangrijke en veelzijdige oeuvre blijft de poëzie het belangrijkste bestanddeel: Reijntjes was vooral  dichter. Als zodanig werd hij in 1977 onderscheiden met de Culturele Prijs van Drenthe.

125 jaar Drents Archief

Op 1 oktober heeft loco-burgemeester Wiersma van de gemeente Assen een kunstwerk onthult dat de aandacht vestigt op het  125-jarig bestaan van het Drents Archief. Het kunstwerk – twee enorme pijlen en een guirlande – verwijst zowel naar het  karakteristieke archiefgebouw met het torentje aan De Brink in Assen, als naar de nieuwe website van het Drents Archief. Het  werk is van de hand van de Rolder kunstenaar Arie Fonk. Het is geplaatst rond het archiefgebouw en blijft daar tot en met 7  november te zien.

125 jaar Drents Archief
Rond 1880 vond het Rijk het beheer en behoud van de archieven in de provincies zo belangrijk dat er speciale archivarissen  werden aangesteld in plaats van functionarissen die deze taak erbij deden. In Drenthe werd G.R.W. Kymmel op 1 oktober 1879,  dus precies 125 jaar geleden, aangesteld als de eerste full-time rijksarchivaris voor de Drentse archieven. Een echt  archiefgebouw was er toen nog niet; pas in 1901 werd het huidige gebouw aan De Brink in Assen in gebruik genomen.

Digitaal zoeken
Op de jubileumdag is de nieuwe website van het Drents Archief gelanceerd. Via de site www.drentsarchief.nl is het makkelijk  zoeken in de verschillende databases voor familieonderzoek en historisch onderzoek, zoals de genealogische database DrenLias  en Drents Fotoarchief. Deze databases zijn tot stand gekomen dankzij de tomeloze inzet van vele vrijwilligers, die op 1  oktober daarom extra in het zonnetje gezet werden. Een nieuw digitaal product is de emigrantendatabase van de Hoogeveense  onderzoeker Arend Everts. Alle vermeldingen van emigranten uit de Drentse bevolkingsregisters uit de periode 1840-1930 zijn  hierin opgenomen.

Activiteiten
Tot en met 7 november kunnen belangstellenden (opnieuw) kennismaken met het Drents Archief. Tijdens de Landelijke  Archievendag op zaterdag 30 oktober houdt het archief namelijk open huis, waarbij de ondergrondse depots speciaal voor het  publiek zijn geopend. Zaterdag 30 oktober is tevens het begin van de nationale Week van de Geschiedenis, waarin DAVA (Drents  AudioVisueel Archief) op verschillende locaties het Festival Oude Drentse Films organiseert.

600 bezoekers

De publieksmanifestatie rond het thema ‘Het voorspel en het nageslacht’, heeft op 4 september zo’n 600 bezoekers naar theater  De Tamboer in Hoogeveen gelokt. Er werd druk gespeurd op de Vooroudermarkt met nieuwtjes op het gebied van familieonderzoek.  Daarnaast waren er lezingen en theatervoorstellingen over seksualiteit in het verleden. De manifestatie is georganiseerd in  samenwerking met de Nederlandse Genealogische Vereniging afdeling Drenthe en de Drentse Historische Vereniging.

Drents Erfgoed Actueel

Publiekmanifestatie Drents Erfgoed Actueel / Vooroudermarkt: Het voorspel en het nageslacht Op zaterdag 4 september 2004  organiseren het Drents Archief, de NGV Drenthe en de Drentse Historische Vereniging de publieksmanifestatie Drents Erfgoed  Actueel. In theater De Tamboer in Hoogeveen kunnen bezoekers van 10.00-16.00 uur zappen langs de vele activiteiten rond het  thema Het voorspel en het nageslacht. Een belangrijk deel van het evenement zal in het teken staan van familieonderzoek.  Daarnaast zijn er lezingen en theatervoorstellingen over seksualiteit in het verleden, want zonder seks is er immers geen  nageslacht. De toegang is gratis.

Oudste foto's

Het Drents Archief heeft onlangs een zevental foto’s verworven, die vermoedelijk de oudste van Drenthe zijn. Het zijn protretten van leden van de Asser familie Gratama. Ze dateren alle uit 1858.

In 1858 was het maken van foto’s, nu zo alledaags, nog volstrekt ongewoon. Zeker in vooraanstaande families, zoals Gratama,  was het veel gebruikelijker om portretten te laten schilderen door een meer of minder bekende portrettist. Dat men er in 1858  voor koos om zich door een fotograaf te laten vereeuwigen, is dus op z’n zachtst gezegd opmerkelijk. De foto’s zelf zijn ook  totaal verschillend van wat tegenwoordig gangbaar is; geen stevig velletje papier dus. De afbeeldingen zijn vast gemonteerd  in kleine zwarte lijstjes die aan de muur gehangen konden worden. Inclusief het lijstje zijn ze zeker een centimeter dik,  zwart van kleur en van glas voorzien. Het procédé waarmee de foto’s werden gemaakt was de zogenaamde natte collodiummethode.  Het was een tamelijk ingewikkelde manier waarbij lichtgevoelig materiaal in natte staat in een fotocamera werd geplaatst en  belicht. Men had dan een dun negatief, dat in een lijstje gemonteerd op een zwarte achtergrond verrassend genoeg een positief  beeld gaf. Zo zijn ook de portretten van de leden van de familie Gratama gemaakt. Wie de foto’s heeft gemaakt staat er helaas  niet op, maar mogelijk is het een rondreizende fotograaf geweest. Deze gingen in die tijd hun eerste activiteiten ook op het  platteland ontplooien, na eerst vooral in de grote steden actief te zijn geweest. Hoewel de afbeeldingen vanwege enkele  verkleuringen mogelijk nog wat gerestaureerd moeten worden, zijn de personen er op heel goed zichtbaar en herkenbaar. Het is  leuk dat niet alleen volwassenen, maar juist ook een tien jaar oud meisje, een kleuter en een peuter zijn geportretteerd. Ze  keken bijna 150 jaar geleden verwachtingsvol naar de fotograaf, die er voor heeft gezorgd dat we hen nu nog steeds aan kunnen  kijken. Bijzondere en zeldzame tijdsdocumenten.

Het Drents Archief verzamelt overigens niet alleen foto’s die zo oud zijn als die van de Gratama’s. Ook nieuwere foto’s worden bewaard, om zo het beeld van Drenthe voor later vast te kunnen leggen. Velen daarvan worden uiteindelijk via internet toegankelijk op www.drentsfotoarchief.nl. Iedereen die nog interessante oude Drentse foto’s heeft kan contact opnemen met Jan Bos of Mark Goslinga in het Drents Archief.

Studiedag Onderwijs

Op woensdag 1 december organiseert DIVA (vereniging voor de documentaire informatievoorziening en het archiefwezen) een studiedag voor medewerkers van archiefinstellingen over educatie, met als thema 'educatiebeleid'.
De dag wordt georganiseerd in samenwerking met het Drents Archief en vindt plaats in het Provinciehuis in Assen. Meer informatie is te vinden op www.divakoepel.nl

Overleden in de oorlog

Elke maand zoeken meer dan 35.000 mensen naar Drenten uit de negentiende en twintigste eeuw via de internetsite DrenLias. Nu  is er nog meer informatie te vinden omdat de gegevens uit de overlijdensakten tot met 1952 zijn toegevoegd.

‘Elders overleden'
Bezoekers van de site kunnen zoeken naar gegevens uit geboorteakten (1811-1902), huwelijksakten (1811-1922) en  overlijdensakten. Tot voor kort waren deze laatste tot 1942 openbaar, maar nu is de periode tot en met 1952 erbij gekomen.  Dat betekent dat alle overledenen uit de Tweede Wereldoorlog zijn op te zoeken en in veel gevallen ook de mensen die in de  Duitse vernietigingskampen zijn vermoord of in Westerbork zijn overleden. Zo levert een zoektocht naar bijvoorbeeld de Joodse  achternaam Cohen een trieste lijst op van in Auschwitz en Sobibor vermoorde Drenten en andere in Westerbork geïnterneerde  Nederlanders. De aangifte, die werd gedaan door middel van een zogenoemde ‘overlijdensakte van elders overledene', vond vaak  pas vele jaren na het einde van de oorlog plaats. De informatie uit de akten geeft een nog steeds schokkend beeld van de  velen die door de bezetter zijn afgevoerd en niet zijn teruggekeerd. De overlijdensakten zelf zullen vanaf juli in het Drents  Archief zijn in te zien, maar deze bieden nauwelijks meer informatie dan wat nu via DrenLias wordt geboden.

Stamboomonderzoek
Naast de overlijdensakten zijn nu ook de successiememories van 1806 tot 1902 via DrenLias te vinden. Successiememories zijn  aangiften bij de belastingen van nalatenschappen. Voor stamboomonderzoek kan het interessant zijn om zo te weten te komen  welke bezittingen iemand had. DrenLias geeft aan of iemand onroerende goederen heeft nagelaten. Om de memories daadwerkelijk  in te zien is een bezoek aan het Drents Archief nog wel noodzakelijk, maar gewapend met de gegevens die in DrenLias zijn te  vinden zal dat voor niemand meer een probleem opleveren.

Het Drents Archief in Assen is geopend op maandag van 13.30 tot 17.00 uur, op dinsdag en donderdag van 9.00 tot 21.00 uur, en  op woensdag en vrijdag van 9.00 tot 17.00 uur (in juli en augustus 's avonds gesloten). Het internetadres van DrenLias is: www.DrenLias.nl