Nieuws

Oudste foto's

Het Drents Archief heeft onlangs een zevental foto’s verworven, die vermoedelijk de oudste van Drenthe zijn. Het zijn protretten van leden van de Asser familie Gratama. Ze dateren alle uit 1858.

In 1858 was het maken van foto’s, nu zo alledaags, nog volstrekt ongewoon. Zeker in vooraanstaande families, zoals Gratama,  was het veel gebruikelijker om portretten te laten schilderen door een meer of minder bekende portrettist. Dat men er in 1858  voor koos om zich door een fotograaf te laten vereeuwigen, is dus op z’n zachtst gezegd opmerkelijk. De foto’s zelf zijn ook  totaal verschillend van wat tegenwoordig gangbaar is; geen stevig velletje papier dus. De afbeeldingen zijn vast gemonteerd  in kleine zwarte lijstjes die aan de muur gehangen konden worden. Inclusief het lijstje zijn ze zeker een centimeter dik,  zwart van kleur en van glas voorzien. Het procédé waarmee de foto’s werden gemaakt was de zogenaamde natte collodiummethode.  Het was een tamelijk ingewikkelde manier waarbij lichtgevoelig materiaal in natte staat in een fotocamera werd geplaatst en  belicht. Men had dan een dun negatief, dat in een lijstje gemonteerd op een zwarte achtergrond verrassend genoeg een positief  beeld gaf. Zo zijn ook de portretten van de leden van de familie Gratama gemaakt. Wie de foto’s heeft gemaakt staat er helaas  niet op, maar mogelijk is het een rondreizende fotograaf geweest. Deze gingen in die tijd hun eerste activiteiten ook op het  platteland ontplooien, na eerst vooral in de grote steden actief te zijn geweest. Hoewel de afbeeldingen vanwege enkele  verkleuringen mogelijk nog wat gerestaureerd moeten worden, zijn de personen er op heel goed zichtbaar en herkenbaar. Het is  leuk dat niet alleen volwassenen, maar juist ook een tien jaar oud meisje, een kleuter en een peuter zijn geportretteerd. Ze  keken bijna 150 jaar geleden verwachtingsvol naar de fotograaf, die er voor heeft gezorgd dat we hen nu nog steeds aan kunnen  kijken. Bijzondere en zeldzame tijdsdocumenten.

Het Drents Archief verzamelt overigens niet alleen foto’s die zo oud zijn als die van de Gratama’s. Ook nieuwere foto’s worden bewaard, om zo het beeld van Drenthe voor later vast te kunnen leggen. Velen daarvan worden uiteindelijk via internet toegankelijk op www.drentsfotoarchief.nl. Iedereen die nog interessante oude Drentse foto’s heeft kan contact opnemen met Jan Bos of Mark Goslinga in het Drents Archief.