Nieuws

Presentatie boek Heilzaam Drenthe

In het voormalige Noorder Sanatorium in Zuidlaren heeft het Drents Archief op vrijdag 13 juni het boek Heilzaam Drenthe. Vijf fietstochten langs bitter en zoet gepresenteerd. Directeur Douwe Huizing van het Drents Archief overhandigde het eerste exemplaar aan sportjournalist Herbert Dijkstra.

Heilzaam Drenthe
Watertoren in MeppelHeilzaam Drenthe is het vijfde deel in een cultuurtoeristische reeks van het Drents Archief, die verschijnt bij Uitgeverij Noordboek. Het boekje, geschreven door historica Marja Kiel, gaat over ziekte en zorg in Drenthe door de eeuwen heen. Zo wordt verteld over ziekten als cholera en tyfus, die zich gemakkelijk konden verspreiden onder slechte hygiënische omstandigheden. Vooral op plaatsen, waar mensen ‘opeengepakt' zaten, zoals in de dwangkolonie Veenhuizen en in de stad Meppel met haar vervuilde grachten, vielen veel slachtoffers.

Drenthe liep voorop bij de pokkeninenting, nadat eind achttiende eeuw de koepokentstof ontdekt werd. Landdrost Petrus Hofstede stelde het inenten van kinderen in 1808 verplicht. De kinderen van Sigismund van Heiden Reinestein van de havezate Laarwoud in Zuidlaren behoorden tot de eersten die werden gevaccineerd. Pas in 1872 werd de vaccinatie van schoolgaande kinderen landelijk verplicht.

In het boekje wordt ook aandacht besteed aan de armenzorg in Drenthe, die lange tijd geregeld werd door de plaatselijke hervormde diaconieën. De ellendige toestand in het veen leidde in de jaren twintig van de twintigste eeuw tot het ontstaan van de Stichting Opbouw Drenthe, die veel werk heeft verricht op het gebied van hygiënemaatregelen en zorg voor moeder en kind.

Dennenoord in Zuidlaren rond 1900Vanaf 1903 ontstonden in Drenthe Groene Kruisverenigingen, die de wijkverpleging regelden en zich bezighielden met de tuberculosebestrijding. Sinds de tweede helft van de negentiende eeuw kon men zich bovendien aansluiten bij een ziekenfonds. Zo werd in 1898 het Algemeen Ziekenfonds in Meppel opgericht, waaruit - na tal van fusies - de verzekeringsmaat- schappij Groene Land Achmea ontstond.

En eind negentiende eeuw was er eindelijk aandacht voor de geestelijke gezondheidszorg. Dennenoord in Zuidlaren was in 1895 de eerste psychiatrische inrichting in de provincie. Hier werd in 1935 ook het Noorder Sanatorium gebouwd.

Vijf routes door gezond Drenthe
Ziekenzaal in Veenhuizen in 1960Veel zichtbare sporen van de vroegere ‘zorg voor anderen' zijn al lang verdwenen. Armhuizen zijn afgebroken, ziekeninrichtingen hebben plaatsgemaakt voor moderne streekziekenhuizen en dokterswoningen zijn vervangen door praktisch ingerichte praktijken. Maar nog niet alles is verdwenen en bovendien is er veel nieuws gebouwd.
In elke route staat een stukje van de gezondheids- en armenzorg centraal. Zo zijn er tochten door Veenhuizen en Weiteveen, beide ooit ellendige en afgelegen oorden, maar ook door de omgeving van Zuidlaren, Meppel en Assen/Westerbork.

Heilzaam Drenthe
 is tot en met de Drentse Fiets 4Daagse 2008 met 25% korting verkrijgbaar voor € 7,50. Vanaf 12 juli kost het boekje € 10,00. Het boek is te koop in de boekhandel, bij het Drents Archief en via http://www.noordboek.nl/.